Maria Skłodowska-Curie - Patron I LO w Szczecinie
Maria Skłodowska-Curie
Maria Skłodowska urodziła się w Warszawie 7 listopada 1867r. Wzrastała w środowisku inteligencji polskiej. Rodzice byli pedagogami. Ojciec Władysław wykładał matematykę i fizykę w gimnazjach, matka Bronisława była przełożoną pensyj żeńskich. Maria była najmłodsza spośród rodzeństwa. Wkrótce po śmierci Zofii - siostry - zmarła matka. Maria miała wtedy dziewięć lat i rozpoczynała szkolny okres życia. Skłodowska wstąpiła do gimnazjum rządowego, mieszczącego się na Krakowskim Przedmieściu. Ojciec pedagog oraz patriota umiał przeciwdziałać wpływom rosyjskiej szkoły. Dzieci edukowały się także w domu państwa Skłodowskich. Uczyły się historii, języka polskiego i literatury polskiej.
W gimnazjum Maria Skłodowska była bardzo pilną uczennicą. Od najmłodszych lat wykazywała zdolności w matematyce i naukach przyrodniczych. W wieku piętnastu lat ukończyła gimnazjum z wyróżnieniem. Następnie zaczęła się skrupulatnie przygotowywać do studiów. W większości uniwersytetów nie było możliwości studiowania dla kobiet. W roku 1891 Skłodowska wyjechała do Paryża, gdzie była także jej starsza siostra Bronisława. Studiowała matematykę oraz fizykę. Zamieszkała w bardzo skromnym pokoiku w jednej z ;kamienic. Dwa lata później otrzymała tzw. Licencjat nauk fizycznych, a w 1894 nauk matematycznych. Rozpoczęła także prace eksperymentalno - badawcze w laboratorium profesora Lippmanna. W 1894 poznała Piotra Curie. W lipcu 1895r. pod Paryżem odbył się ślub Marii Skłodowskiej z Piotrem Curie. Skłodowska stała się w świetle prawa obywatelką francuską. Jesienią 1897r. rozpoczęła pracę doświadczalną, która miała być jej pracą doktorską. Tematem były mało zbadane, promieniowanie emitowane przez sole pierwiastka - uranu.
Badania prowadzone nad uranem utwierdziły Marię Skłowską w przekonaniu, że istnieje jeszcze jeden, nie odkryty pierwiastek, którego promieniowanie jest większe niż samego uranu. Piotr Curie porzucił badania nad kryształami, którymi się dotąd zajmował i przyłączył się do pracy żony. Po kilku miesiącach otrzymali substancję dużo silniejszą od tlenku uranu i w lipcu 1898 ogłosili odkrycie nowego pierwiastka chemicznego. Nowy pierwiastek został nazwany polonem na cześć kraju ojczystego Marii Skłodowskiej. W grudniu 1898r., Piotr i Maria Curie oświadczyli paryskiej Akademii Umiejętności, że odkryli kolejny nieznany pierwiastek chemiczny. Nazwali go radem, podobnie jak polon pierwiastek ten był silnie promieniotwórczy.
W roku 1903 Maria i Piotr Curie wspólnie z Henrykiem Becquerelem otrzymali prestiżową nagrodę Nobla za odkrycie zjawiska promieniotwórczości pierwiastków chemicznych. Już po śmierci męża Maria Skłodowska w 1911r. otrzymała kolejną nagrodę Nobla za zasługi w dziedzinie chemii. Wieloletnie badania zjawiska promieniotwórczości miały olbrzymi wpływ na zdrowie uczonej. W dniu 4 lipca 1934r. w sanatorium Sancellemoz w Sabaudii Maria Skłodowska-Curie zmarłą zmorzona ciężką chorobą spowodowaną szkodliwym działaniem promieni chemicznych. Jej ciało spoczęło obok Piotra Curie na cmentarzyku w Sceaux niedaleko Paryża. Podczas pogrzebu orszakowi żałobnemu towarzyszyli jedynie najbliżsi.
Maria Skłodowska-Curie rozmawia z Robertem A. Millikan'em i Arturem H. Campton'em
Sentencje
- "Człowiek nigdy nie ogląda się na to, co zrobione, ale na to patrzy, co ma przed sobą do zrobienia."
- "Im bardziej się człowiek starzeje, tym mocniej czuje, że umiejętność cieszenia się chwilą bieżącą jest cennym darem podobnym do stanu łaski."
- "Narażamy się na wiele rozczarowań, jeśli wszystkie nasze życiowe zainteresowania uzależniamy od uczuć burzliwych, jak miłość..."
- "Nie można mieć nadziei na skierowanie świata ku lepszym drogom, o ile się jednostek nie skieruje ku lepszemu."
- "Niech każdy z nas, jak jedwabnik, tka swój kokon i nie żąda wyjaśnień, po co i na co..."
- "Rad nie powinien wzbogacić nikogo. Należy do wszystkich ludzi"
Kalendarium
- 1867.11.07 Urodzona w Warszawie, w rodzinie nauczycieli.
- 1884 - 1885 Słuchaczka wykładów Uniwersytetu Latającego i nauczycielka domowa, uczestniczy w zajęciach pracowni chemicznej Szkoły Głównej.
- 1893 Uzyskuje licencjat z fizyki na Sorbonie.
- 1894 Uzyskuje licencjat z matematyki.
- 1896 - 1906 Zdaje egzaminy na uczycielskie i uczy w Wyższej Szkole Żeńskiej w Sevres koło Paryża.
- 1898 Wspólnie z mężem rozpoczyna pracę nad odkrytym w 1896 przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości uranu. Formułuje tezę, że promieniotwórczość jest właściwością atomów, co jest wstępem do fizyki atomowej. Oboje z mężem odkrywają nowe pierwiastki - rad i polon.
- 1903 Maria uzyskuje doktorat z fizyki na Sorbonie. Z mężem i Henri Becquerelem otrzymują Nagrodę Nobla za prace z zakresu promieniotwórczości.
- 1904 Zostaje kierownikiem laboratorium fizyki na Sorbonie. Jejprace pozwalają ustalić budowę atomu, umożliwiają wykorzystanie promienotwórczości do leczenia (curieterapia).
- 1906 W ulicznym wypadku ginie Piotr Curie, Maria obejmuje po nim katedrę fizyki na Sorbonie. Z Jej inicjatywy utworzony zostaje w Paryżu Instytut Radowy.
- 1911 Otrzymuje Nagrodę Nobla z chemii.
- 1912 Tworzy pierwszą w Polsce Pracownię Radiologiczną w Towarzystwie Naukowym Warszawskim.
- 1914 - 1918 Organizuje ruchome ambulansy radiologiczne dla rannych żołnierzy francuskich.
- 1921 Odbywa podróż do USA, otrzymuje na własność 1 g radu, który przekazuje Paryskiemu Instytutowi Radowemu.
- 1922 Rada Ligi Narodów mianuje Marię Skłodowską-Curie członkiem Międzynarodowej Komisji Współpracy Intelektualistów. Uczona wiele podróżuje, utrzymuje kontakty z wybitnymi naukowcami tego okresu (Murray, Einstein, Bergson, Mulliken).
- 1932 Z inicjatywy polskiej noblistki powstaje w Warszawie Instytut Radowy, któremu ofiaruje 1 g radu.
- 1934.07.04 Umiera w Sabaudii, dotknięta chorobą wywołaną długotrwałym oddziaływaniem promieniotwórczych pierwiastków (anemia złośliwa).
- 1934.07.06 Marię Skłodowską-Curie pochowano w rodzinnym grobie, obok trumny Piotra, na cmentarzu w Sceaux.